لوگو دکتر محمد مهدی سالم
دکتر محمد مهدی سالم

سرطان پوست چگونه است؟

سرطان پوست

سرطان پوست بیماری است که در آن سلول های بدخیم در بافت پوست تشکیل می شوند. اگر سرطان پوست به موقع تشخیص داده شود، معمولا می توان آن را با داروهای موضعی، روش هایی که در مطب توسط متخصص پوست انجام می شود یا یک جراحی سرپایی درمان کرد. سرطان پوست پیشرفته ممکن است به جراحی، پرتودرمانی یا درمان با دارو نیاز داشته باشد.

پوست بزرگترین عضو بدن است. از گرما، نور خورشید، آسیب و عفونت محافظت می کند. همچنین به کنترل دمای بدن کمک می کند و آب، چربی و ویتامین D را ذخیره می کند. پوست چندین لایه دارد اما دو لایه اصلی اپیدرم (لایه بالایی یا بیرونی) و درم (لایه پایین یا داخلی) هستند. سرطان پوست (Skin Cancer) از اپیدرم شروع می شود که از سه نوع سلول تشکیل شده است.

سرطان‌های پوست از مجموع همه سرطان‌های دیگر شایع‌تر هستند و در مجموع، بروز آن‌ها سریع‌تر از هر سرطان دیگری در حال افزایش است.

از دیگر سرطان های موجود در سر و گردن می توان به سرطان لب و سرطان پوست سر و سرطان گوش اشاره کرد.

سرطان پوست

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پوست هستند؟

  • افرادی که برای مدت طولانی در معرض تابش نور خورشید قرار می گیرند.
  • کسانی که در معرض تشعشعات قرار می گیرند.
  • کسانی که در معرض مواد شیمیایی خطرناک مانند آرسنیک قرار دارند.
  • کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند.
  • کسانی که سابقه خانوادگی ابتلا  به سرطان در اقوام درجه یک دارند.
  • کسانی که خال های غیر طبیعی دارند.
  • کسانی که پوست هایی روشن دارند.
  • کسانی که دچار آفتاب سوختگی هستند.

انواع سرطان پوست

چهار نوع اصلی Skin cancer وجود دارد که در ادامه مقاله به آن خواهیم پرداخت:

کارسینوم سلول بازال (Basal cell carcinoma)

کارسینوم سلول بازال شایع ترین شکل سرطان در سراسر جهان است. تقریباً ۸۰ درصد از سرطان های پوست را تشکیل می دهد. اکثریت کارسینوم های سلول بازال به راحتی و با موفقیت با روش های درمانی فعلی درمان می شوند.

سرطان پوست بازال

کارسینوم سلول بازال بیشتر در صورت، گردن، دست‌ها یا سایر قسمت‌های بدن که اغلب در معرض نور خورشید هستند، دیده می‌شود. اولین علامت کارسینوم سلول بازال، رشد غیرعادی روی پوست شما است. ممکن است متوجه یک توده مومی شکل یا یک رشد کوچک، صاف، براق یا رنگ پریده شوید. یا ممکن است اصلا توده ای وجود نداشته باشد، اما در عوض متوجه یک نقطه صاف می شوید که کمی متفاوت از بقیه قسمت های پوست شما به نظر می رسد.

این نوع از سرطان پوست از نوع سرطان سلول های پایه، اغلب به شکل یک برجستگی کوچک بر روی صورت، گردن و دستها بروز می کند.  البته گاهی هم  این سرطان بر روی قسمت های دیگر بدن به شکل لکه های قرمز رنگ کوچک دیده می شود. معمولا بر روی سطح آن رگ های خونی بسیار کوچک سطحی وجود دارد. اکثر موارد بروز سرطان  B.C.C. در افراد دارای رنگ پوست و چشم روشن مشاهده می شود. ضایعات این نوع سرطان بیشتر در  سر، صورت، گوش، گردن و اندام هایی که در تماس طولانی مدت با آفتاب هستند، ایجاد می شوند.

علائم سرطان پوست سلول های پایه ای

  • زخم های سطحی که بهبود نمی یابند
  • ضایعات برجسته ای که به شکل  گنبدی هستند و دارای عروق سطحی زیادی بر روی آنها می باشند.
  • ضایعات قهوه ای یا سیاه رنگ که در برخی موارد  با خال های پوستی و  یا دیگر  بیماریهای پوستی اشتباه گرفته می شود.
  • تشکیل ضایعاتی به رنگ پوست و بسیار مقاوم و محکم
  • زخم های بزرگ که موجب تخریب غضروف و استخوان می شوند.  

سرطان سلول سنگ‌فرشی (Squamous cell carcinoma)

سرطان پوست سنگفرشی

کارسینوم سلول سنگفرشی دومین نوع شایع و رایج سرطان پوست است. حدود ۱۵ درصد از کل سرطان های پوست را تشکیل می دهد. اکثر سرطان های پوست سلول سنگفرشی با درمان های فعلی به راحتی و با موفقیت درمان می شوند. .  در مراحل اولیه این تومور در لایه اپیدرم باقی می ماند. اما در صورت بی توجهی به درمان بیماری به لایه های زیرین پوست منتشر می شود. به ندرت این تومور سرطانی به بافت ها و اندام های دیگر بدن متاستاز داده و بسیار خطرناک می شود.

سرطان پوست سلول سنگفرشی معمولاً در بخش هایی از بدن که اغلب در معرض نور خورشید قرار دارند، مانند گردن، صورت، گوش‌ها و لب‌ ظاهر می‌شوند. علائم هشدار دهنده این است که لکه پوست هنگام خراشیدن یا خراشیدن خونریزی کند، زخمی با لبه های برجسته و سطحی پوسته دار ایجاد شود، یا زخم پوستی با گذشت زمان خوب نشود.

سایر عوامل موثر بر روز این نوع بیماری عبارتند از:

  • سوختگی ها
  • اسکار  و جای زخم ها
  • وجود زخم برای مدت طولانی در قسمتی از بدن
  • قسمت هایی از بدن که پرتو درمانی شده اند.
  • تماس با  مواد شیمیایی مثل آرسنیک

سرطان پوست ملانوما (Melanoma)

ملانوما نوعی سرطان است که معمولا از پوست شروع می شود. به طور خاص، در سلول هایی به نام ملانوسیت شروع می شود. اینها سلول هایی هستند که ملانین تولید می کنند. ملانین رنگدانه ای است که به چشم، پوست و مو رنگ می‌دهد. همچنین ملانوما یکی از کشنده ترین سرطان‌های پوست است.

سرطان پوست ملانوما

صورت، پوست سر، گردن، بازوها، پاها، قفسه سینه، شکم و پشت نواحی رایجی هستند که ملانوم در آنها ایجاد می شود. ملانوم جلدی همچنین می تواند روی بستر ناخن دست یا پا شروع شود. سایر اشکال غیر جلدی ملانوم می توانند در چشم یا در غشای پوشاننده چشم ها، سینوس ها، مقعد و واژن شروع شوند.

کارسینوم سلول مرکل (Merkel cell carcinoma)

سرطان پوست مرکل

کارسینوم سلول مرکل (MCC) یک سرطان پوست نادر است که تهاجمی است و بسیار سریع رشد می کند. در سلول های مرکل که سلول هایی لایه بالایی پوست هستند، شروع می شود. MCC می تواند سریع به بخش های دیگر بدن گسترش یابد. پس از گسترش، درمان آن سخت است.

MCC می تواند در هر ناحیه ای از پوست ایجاد شود. بیشتر در مناطقی از پوست که در معرض نور خورشید قرار دارند دیده می شود. که شامل صورت، گردن، بازوها و پاهای شما می شود. علائم رایج عبارتند از: یک برجستگی یا ندول بدون درد و سفت روی پوست که به سرعت رشد می کند. یک ناحیه قرمز، پوسته پوسته یا زخمی روی پوست. خال جدیدی که در اندازه، رنگ یا شکل تغییر می کند.

درمان ضایعه صورت

علائم سرطان پوست چیست؟

سرطان‌های پوست ابتدا به صورت یک لکه، توده یا ناحیه پوسته پوسته روی پوست ظاهر می شوند، یا یک خال که طی چند هفته یا ماه تغییر رنگ، اندازه یا شکل می دهد. این تغییرات می تواند در هر نقطه از بدن، به ویژه مناطقی که اغلب در معرض نور خورشید هستند، ظاهر شوند. سرطان‌های پوست ممکن است خونریزی کرده و ملتهب شوند و در لمس حساس باشند.

در صورت مشاهده لکه های جدید یا لکه های موجود که در طی چند هفته یا ماه تغییر اندازه، شکل یا رنگ می دهد، به پزشک مراجعه کنید.

روش های پیشگیری از بروز سرطان پوست

مهمترین و اصلی ترین عامل ایجاد کننده سرطان های پوست نور آفتاب می باشد.

  • مدت زمان قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم نور آفتاب را کاهش دهید و تا جایی که امکان دارد در ساعات ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر بیرون نروید.
  • زمان بیرون رفتن از منزل و قرار گرفتن در معرض تابش نور خورشید از پیراهن دارای آستین های بلند، شلوار، کلاه دارای لبه پهن و عینک آفتابی استفاده کنید.
  • مدت زمان   20 دقیقه قبل از خروج از منزل حتما از کرم های ضد آفتاب با SPF25  یا بالاتر استفاده کنید.
  • از کرم ضد آفتاب به مقدار زیاد و  به صورت یکنواخت بر روی تمام قسمت های بدن که در معرض  نور آفتاب قرار می گیرند، بمالید.  
  • هر دو ساعت یک بار حتما  از کرم ضد آفتاب مجددا استفاده کنید.
  • نواحی مختلف پوست از جمله پوست سر خود را معاینه کرده و در صورت وجود ضایعه ای مشکوک که قبلا وجود نداشته است و یا ضایعه ای که تغییر شکل داده است، حتما  به پزشک متخصص مراجعه کنید. 
علائم سرطان پوست

تشخیص سرطان پوست و درمان آن

تشخیص دقیق سرطان برای تصمیم گیری در مورد اینکه کدام برنامه مراقبتی برای شما مؤثرتر است، بسیار مهم است. پزشکان علاوه بر معاینه فیزیکی، از نتایج بسیاری از آزمایش‌ها مانند آزمایش‌های خون و تصویربرداری و بیوپسی برای تشخیص سرطان پوست و سرایت آن به سایر قسمت‌های بدن استفاده می‌کنند.

پس از تشخیص، پزشک بهترین روش درمان سرطان پوست را برای بیمار بکار می برد.

عوامل خطر سرطان پوست چیست؟

سرطان پوست در افراد با پوست روشن، به ویژه آنهایی که موهای بلوند یا قرمز دارند و چشمانشان رنگ روشن است، بیشتر دیده می شود. سرطانِ پوست در کودکان نادر است. با این حال، هیچ کس از Skin cancer در امان نیست. سایر عوامل خطر عبارتند از:

  • سابقه خانوادگی ملانوم
  • قرارگیری در معرض نور خورشید
  • آفتاب سوختگی در اوایل دوران کودکی
  • کک و مک زیاد
  • خال/خال های غیر معمول
  • پرتودرمانی قبلی
  • کاهش ایمنی، مانند افرادی که پیوند اعضا داشته اند
  • برخی از بیماری‌های نادر و ارثی مانند سندرم خال سلول بازال (سندرم گورلین) یا خشکی پوست (XP)

سرطان پوست یک تومور بدخیم است که در سلول های پوست رشد می کند. انواع شایع skin cancer عبارتند از: کارسینوم سلول بازال، کارسینوم سلول سنگفرشی و ملانوم. سرطانِ پوست در کودکان شایع نیست.

قرار گرفتن در معرض نور خورشید عامل اصلی ابتلا به سرطان پوست در سنین بالاتر است. به ویژه، آفتاب سوختگی تاول در دوران کودکی و نوجوانی به طور قابل توجهی خطر ابتلا به ملانوم بدخیم را در سنین بالاتر افزایش می دهد.

محدود کردن قرار گرفتن در معرض نور خورشید در کودکان و نوجوانان ممکن است مزایای زیادی در پیشگیری از سرطان پوست در مراحل بعدی زندگی ایجاد کند.

دکتر محمد مهدی سالم

دکتر محمد مهدی سالم

دکتر محمد مهدی سالم متخصص گوش، حلق وبینی و جراحی سروگردن دارای اعتبار بورد تخصصی گوش، حلق و بینی و جراحی سر و گردن (دارای رتبه برتر و جزء ۱۰ درصد اول بورد تخصصی کشور در سال ۹۴)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری مطلب

فهرست محتوا
نمونه‌کار‌های بیشتر...